logo bloedsuiker
    Uitgave 03 - 2007, jaargang 22
Hoe gaan verschillende culturen met diabetes om?

In Nederland leven mensen met veel verschillende nationaliteiten en culturen. Gewoontes, opvattingen en levensstijl kunnen verschillen. Heeft dat ook invloed op de manier waarop ze met diabetes omgaan?


Om te zorgen dat meisjes en vrouwen genoeg beweging krijgen zijn ze in Amsterdam gestart met Bollywood-dansen We legden die vraag voor aan drie personen, die zelf een niet-westerse afkomst hebben en die veel mensen kennen met diabetes of beroepshalve veel in aanraking komen met personen met diabetes. Zoals Nordin Dahhan. Hij is van Marokkaanse afkomst en werkt als kinderarts in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam. Daarnaast is hij initiatiefnemer van de Mozaïekpoli. Deze poli wordt gehouden in drie Amsterdamse zieken­-h­uizen en biedt extra ondersteuning aan allochtone ouders en hun kinderen met een chronische ziekte. Onder de patiëntjes bevinden zich veel kinderen met diabetes. 'Wij zien in Amsterdam-Oost en -West veel Turkse en Marokkaanse kinderen en in Zuidoost veel Surinaamse kinderen. Elke cultuur heeft zijn eigen gebruiken en gewoontes, die hun weerslag kunnen hebben op het omgaan met een chronische ziekte. Maar nog meer dan de cultuur, is de mate van kennis en begrip van belang. Er is een duidelijk verschil tussen mensen die goed geďnformeerd zijn over diabetes en mensen die dat niet zijn. De eerste groep accepteert de ziekte en probeert er zo goed mogelijk mee te leven. De tweede groep begrijpt de ziekte niet, weet niet waar het vandaan komt en blijft vaak hangen in ontkenning. Ze hopen op een genezing. Bij allochtonen zie je dan soms dat ze in hun land van herkomst een dokter gaan bezoeken omdat ze de bevindingen van de Nederlandse arts niet goed begrijpen en niet makkelijk accepteren. Maar ook onder Nederlanders komt ontkenning voor.'


Accepteren
Ook de allochtone zorgconsulent Najat el Makhloufi ziet in de Marokkaanse leefgemeenschap veel mensen die hun ziekte ontkennen. 'Vooral personen die voorheen nooit ziek zijn geweest en altijd sterk waren. Zij willen er niet aan. Geven niet toe dat ze een chronische ziekte hebben en passen hun levensstijl niet aan. Ik ontmoet mensen met diabetes die hun medicijnen niet trouw innemen omdat ze vinden dat ze die niet nodig hebben. Ze voelen zich niet ziek. Aan de andere kant zijn er ook veel Marokkaanse mensen, vooral ook gelovigen, die de ziekte wel accepteren. Ze zien het als iets wat ze van Allah hebben gekregen en dat je moet accepteren. Zij volgen de aanwijzingen van de dokter vaak wel trouw op.' Najat el Makhloufi is zelf Marokkaanse en kwam twintig jaar geleden naar Nederland. Haar vader en nog een aantal andere familieleden hebben diabetes. Zij werkt als allochtone zorgconsulent bij de GGD in Rotterdam waar ze Nederlandse artsen en diabetesverpleegkundigen bijstaat bij de voorlichting aan Marokkaanse mensen met diabetes.


Kennis
Volgens Dahhan en Makhloufi is het hebben van voldoende kennis essentieel om goed met diabetes om te kunnen gaan. Dahhan: 'Personen met een niet-Europese achtergrond hebben vaker een kennisachterstand. Dat hangt voor een deel samen met de taal, soms ook met het opleidingsniveau en de sociaal-economische status. Maar zodra deze mensen goede informatie krijgen, begrijpelijk en aansluitend bij hun belevingswereld, treedt een verandering op. Ze gaan begrijpen wat de ziekte inhoudt en daarna volgt meestal snel de acceptatie. Ze passen hun dieet aan, gaan meer bewegen en zorgvuldiger om met hun diabetes. Voorlichting is dus enorm belangrijk! Helaas gaat dit vaak fout. Diabetes is een ingewikkelde ziekte, die niet eenvoudig is uit te leggen. Voor Nederlanders is het al moeilijk, laat staan voor mensen die de taal niet goed beheersen. We proberen het hier in Amsterdam toch. Dat doen we met behulp van video's, tekenfilms, bijeenkomsten en vooral veel persoonlijk contact.' Ook Makhloufi ziet dat mensen beter met hun aandoening omgaan zodra ze er meer over weten. 'Zodra de mensen begrijpen wat hun ziekte inhoudt, zie je al snel een verandering optreden. Bij sommige mensen is het nodig om ze keihard op de feiten te wijzen. Heel duidelijk uitleggen dat het op termijn fout gaat, als ze zo door blijven leven. Vertellen welke risico's ze lopen.'


Nee zeggen
André Bhola is Hindoestaan en kwam in de jaren zeventig naar Nederland. Hij heeft al twintig jaar diabetes type 2. Hij is docent en zet zich in voor allerlei diabetesprojecten voor allochtonen in Amsterdam. Binnen de Hindoestaanse gemeenschap kent hij veel personen met diabetes. 'Het hangt voor een deel samen met onze levensstijl. Ons eten is rijk aan kool­hy­draten. Veel rijst, zetmeel, aardappelen. En dat allemaal vaak in één maaltijd. Hindoestanen nemen het ook niet zo nauw met de calorieën, vooral niet op feestjes. Bij een geboorte bijvoorbeeld, wordt er aan huis een religieuze dienst gehouden en dan is er altijd erg veel eten en drinken. Meestal wel vegetarisch, maar toch met veel kool­hydraten. En omdat die bijeenkomsten vaak 's avonds zijn, eet je dan naast je gewone dagelijkse kost nog eens extra. Zo krijg je veel te veel. Personen met diabetes zijn dan vaak ontregeld. Het is ook niet makkelijk om nee te zeggen. Want met nee stel je de gastheer of gastvrouw teleur. We maken ook minder afspraken dan Nederlanders. Je gaat bij iemand langs en het is vanzelfsprekend dat je mee-eet.'


Toneelstukken
Bhola geeft voorlichting aan Hindoestanen en andere allochtonen in Amsterdam over omgaan met diabetes. 'We organiseren diapresentaties en toneelstukken. Die worden goed bezocht. Verder zijn er twee preventieposten, waar we advies geven over het omgaan met medicatie en voeding en waar de bloeddruk en glucose worden gemeten en het vetgehalte wordt bepaald. We leggen uit dat alleen medicijnen slikken of insuline spuiten niet voldoende is; je moet ook je eetgewoontes aanpassen en we stimuleren het bewegen. Hindoestaanse jongens zitten vaak wel op voetbal, maar meisjes doen weinig aan sport. Nu zijn we in Amsterdam gestart met Bollywood-dansen en dat is razend populair. Voor ouderen is er nordic walking, actief wandelen en yoga.



facebook google plus

Deze nieuwsbrief wordt mogelijk gemaakt door OneTouch bloedglucosemeters logo onetouch